Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters và Đại học Oxford vừa công bố báo cáo xu hướng và dự đoán về báo chí, truyền thông và công nghệ năm 2026. ONECMS Blog tóm tắt ngắn gọn và trân trọng giới thiệu tới Quý anh/chị quan tâm.
Xin lưu ý: Phần lớn nội dung trong bản tóm tắt báo cáo này được thực hiện bởi AI.
Ngành tin tức toàn cầu đang bước vào một cuộc tái cấu trúc mang tính sinh tồn. Lần này, kẻ thách thức không chỉ là Big Tech, mà còn là chính những con người đang được thuật toán ưu ái.
Trong suốt hơn hai thập kỷ, báo chí đã quen với việc bị các nền tảng công nghệ bào mòn doanh thu và sự chú ý của độc giả. Nhưng giai đoạn 2024–2026 đánh dấu một bước ngoặt nguy hiểm hơn: các nền tảng giờ đây không chỉ phân phối tin tức – mà bắt đầu thay thế báo chí bằng AI.
Theo khảo sát chiến lược mới nhất với 280 lãnh đạo truyền thông tại 51 quốc gia, chỉ 38% tin rằng báo chí còn triển vọng trong năm tới – giảm 22 điểm phần trăm so với bốn năm trước. Niềm tin sụt giảm nhanh hơn tốc độ chuyển đổi số.
Trong khi đó, 53% vẫn tin vào doanh nghiệp của chính họ – một sự lạc quan mang tính “cá nhân hóa”, cho thấy niềm tin vào nghề báo đang tách rời khỏi niềm tin vào mô hình kinh doanh.
Báo chí đang đối mặt với một cú sốc mà trước đây chưa từng có: sự biến mất của lưu lượng tìm kiếm.
Các nhà xuất bản dự báo lưu lượng từ Google sẽ giảm hơn 40% trong ba năm tới. Dữ liệu từ Chartbeat cho thấy quá trình này đã bắt đầu: traffic từ Google Search tới hàng trăm trang tin đang đi xuống, đặc biệt là với các website phụ thuộc vào nội dung lifestyle — lĩnh vực bị AI Overviews của Google tước đoạt nhiều nhất.
Điều này nối tiếp một xu hướng đã rất rõ ràng:
Khi Google, Facebook và X – ba trụ cột phân phối tin tức – đồng loạt rút lui, báo chí đang bị cắt nguồn oxy.
Đối mặt với nguy cơ bị AI biến thành hàng hóa, các nhà xuất bản đang phản ứng theo một cách rất rõ ràng: bỏ cái dễ, giữ cái khó.
Theo khảo sát:
Đây là một sự thừa nhận thẳng thắn: mọi thứ có thể tóm tắt, chatbot sẽ làm tốt hơn. Mọi thứ cần con người, báo chí phải giữ.
Song song đó là một cuộc chuyển dịch định dạng:
Nội dung phải trở nên “liquid” – lỏng, có thể tái cấu trúc, cá nhân hóa và phân phối trên nhiều nền tảng cùng lúc.
Nếu Google Search đang chết dần, YouTube đang trở thành đường sống.
Trong chiến lược off-platform:
Ngược lại:
Tin tức đang rời khỏi web, để đi vào video, feed, chatbot và newsletter.
Một kịch bản từng được coi là khoa học viễn tưởng đang trở thành hiện thực:
sắp có nhiều bot đọc báo hơn con người.
Với các công cụ như OpenAI Pulse hay Huxe, AI giờ đây tạo ra bản tin cá nhân hóa cho từng cá nhân, ở quy mô hàng trăm triệu người.
75% lãnh đạo báo chí tin rằng agentic AI sẽ có tác động “lớn” hoặc “rất lớn” tới ngành trong tương lai gần.
Đây không còn là AI hỗ trợ nhà báo.
Đây là AI đứng giữa báo chí và độc giả.
Một lối thoát mới đang được thử nghiệm: bán nội dung cho AI.
AI có thể trả tiền – nhưng chỉ cho những thương hiệu mạnh.
70% lãnh đạo báo chí lo ngại creator và influencer đang hút sự chú ý khỏi báo chí.
39% lo mất phóng viên giỏi vào hệ sinh thái creator.
Phản ứng của họ rất rõ:
Nói cách khác: tòa soạn đang học cách trở thành một mạng lưới ngôi sao.
Bên ngoài ngành báo chí, hai quả bom đang tích tụ:
Song song đó là làn sóng “Appstinence” – cai mạng xã hội – và nhu cầu quay về đời sống thật.
Các lãnh đạo truyền thông không nhìn AI như một công cụ, mà như một lực lượng đang tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị báo chí.
Tốc độ mà những thay đổi do AI dẫn dắt sẽ diễn ra rất khó dự đoán, nhưng tác động của chúng là không thể phủ nhận.
Jan Willem Sanders, Managing Director, Follow the Money (Hà Lan)
Khi chatbot, AI search và nền tảng tổng hợp nội dung bắt đầu trả lời trực tiếp thay vì dẫn link, các tòa soạn có nguy cơ bị đẩy ra khỏi tuyến đầu tiếp xúc công chúng — ngay cả khi họ là người tạo ra thông tin gốc.
Trong bối cảnh thông tin độc hại, deepfake và thao túng thuật toán, nhiều lãnh đạo tin rằng đây không chỉ là khủng hoảng — mà là thời khắc kiểm chứng giá trị của báo chí.
Khi mạng xã hội tràn ngập tin giả và nội dung độc hại, đó chính là lúc báo chí cần chứng minh giá trị của mình.
Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân (Việt Nam)
Đây là một quan điểm mang tính chiến lược: Báo chí không thể cạnh tranh với AI và mạng xã hội về tốc độ hay độ ồn ào — nhưng có thể thắng ở độ tin cậy, xác minh và trách nhiệm.
Trong thế giới của AI slop, niềm tin trở thành lợi thế cạnh tranh.
Tôi nghĩ đây là một thời điểm tuyệt vời để làm báo, và công chúng đang chủ động tìm kiếm tin tức và thông tin đáng tin cậy.
Justin Stevens, Director of News, ABC (Australia)
Bất chấp mọi áp lực, một số lãnh đạo cấp cao vẫn giữ cái nhìn lạc quan — dựa trên dữ liệu thực tế từ các mô hình thuê bao và thương hiệu mạnh.
Thông điệp này phản ánh một xu hướng rõ ràng: Trong khi tin tức đại trà bị “hàng hóa hóa”, tin tức đáng tin cậy trở thành tài sản cao cấp.
Toàn văn báo cáo, xin vui lòng xem tại: https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/journalism-media-and-technology-trends-and-predictions-2026
.jpg)
.jpg)
.png)
